Birlikte EMO Platformu’ndan sel sonrası elektrikli araç uyarısı: “Sular çekilince tehlike bitmiyor”

İstanbul’da yaşanan su baskınları ve yeni kuvvetli yağış uyarıları, selde kalan elektrikli araçların güvenliğini gündeme taşıdı. Birlikte EMO Platformu Sözcüsü, Elektrik-Elektronik Mühendisi Seyfettin Atar, su altında kalan araçların uzman incelemesi yapılmadan çalıştırılmaması ve şarja bağlanmaması gerektiğini vurguladı.

İstanbul’da 14 Ekim’de etkili olan şiddetli yağışların ardından sel ve su baskınlarının yol açtığı sorunlar sürerken Meteoroloji Genel Müdürlüğü yeni bir uyarı yayımladı. 15 Ekim tarihli değerlendirmede, 16 Ekim’de yeniden başlayacak yağışların gece saatlerinden itibaren kuvvetlenerek 17 Ekim’de İstanbul genelinde etkili olmasının beklendiği bildirildi. Vatandaşların sel, su baskını, yıldırım ve heyelan risklerine karşı tedbirli olması istendi. (mgm.gov.tr)

Birlikte EMO Platformu adına hazırlanan değerlendirmede Seyfettin Atar, sel sırasında can güvenliğinin öncelikli olduğunu, araç sudan çıkarıldıktan sonra da teknik risklerin dikkatle ele alınması gerektiğini belirtti.

“Aracın kuruması, bataryanın güvenli olduğunu göstermez”

Elektrikli araçların normal yağmur koşullarında kullanılması ile sel suyunda kalmasının birbirinden ayrılması gerektiğini ifade eden Atar, şu değerlendirmede bulundu:

“Elektrikli araçların suya karşı koruma sistemleri bulunuyor. Ancak bu sistemler, aracın her koşulda su altında kalabileceği anlamına gelmiyor. Selden çıkarılan bir aracın dışarıdan sağlam görünmesi veya yeniden çalışabilmesi, bataryasının güvenli olduğunu kanıtlamaz.”

Özellikle tuzlu suyun batarya ve elektrikli bileşenlere ulaşmasının ciddi hasara yol açabileceğine dikkat çekilen değerlendirmede, kısa devre ve hücrelerde aşırı ısınma sonucunda yangın gelişebileceği belirtildi. Hasarlı bataryalarda yangın ve tehlikeli gaz çıkışının gecikmeli olarak da ortaya çıkabildiği hatırlatıldı. (inl.gov, nhtsa.gov)

“Sistemin kapanması, depolanan enerjiyi ortadan kaldırmaz”

Atar, otomatik güvenlik sistemlerine ilişkin yanlış kabullerin de risk oluşturabileceğini belirterek açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Yüksek voltaj devresinin ayrılması, batarya hücrelerinde depolanan enerjinin yok olması demek değildir. Bu nedenle ‘Sistem kapandı, artık tehlike kalmadı’ düşüncesiyle hareket edilmemelidir. Hasarın boyutunu kullanıcı kendi imkânlarıyla belirlemeye çalışmamalıdır.”

ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi’nin güvenlik rehberinde de hasarlı yüksek voltaj bataryaları ve ilgili bileşenlerin enerjili kabul edilmesi, açıkta kalan kablo ve elektrikli bileşenlere müdahale edilmemesi gerektiği belirtiliyor. (nhtsa.gov)

Selde kalan araç sahipleri ne yapmalı?

Değerlendirmede, su altında kalmış elektrikli araçlar için şu uyarılara yer verildi:

* Araç, uzman incelemesi yapılmadan çalıştırılmamalı ve şarja bağlanmamalı.
* Batarya muhafazası, yüksek voltaj kabloları ve elektrik bağlantılarına müdahale edilmemeli.
* Taşıma işlemi, üreticinin talimatlarını bilen profesyonel ekiplerce yapılmalı.
* Batarya hasarı şüphesi bulunan araç, kapalı garaja veya binaların hemen yanına alınmamalı; güvenli bekletme yeri uzman ekiplerle belirlenmeli.
* Duman, aşırı ısınma, tıslama veya patırtı fark edilirse araçtan uzaklaşılmalı ve 112’ye haber verilmeli.

Tesla’nın su altında kalmış araçlara ilişkin rehberinde, yetkili inceleme öncesinde aracın kullanılmaması ve güvenli şekilde çekilerek yapılardan, diğer araçlardan ve yanıcı malzemelerden en az 15 metre uzağa alınması öneriliyor. (tesla.com)

Otoparklar ve şarj alanları için ortak hazırlık çağrısı

Atar, konunun yalnızca araç sahiplerinin sorumluluğu olarak görülemeyeceğini belirterek yerel yönetimler, itfaiyeler, otopark işletmeleri, site yönetimleri ve servisler arasında hazırlık yapılması çağrısında bulundu:

“Su basma riski taşıyan otoparklarda tahliye ve elektrik güvenliği planları hazırlanmalı. Selden çıkarılan elektrikli araçların nerede bekletileceği, nasıl taşınacağı ve kim tarafından inceleneceği önceden belirlenmeli. Şarj altyapısının yer seçiminde de taşkın riski dikkate alınmalı.”

Her suya maruz kalan elektrikli aracın yangın çıkaracağı yönünde bir genellemenin de yanlış olduğunu vurgulayan Atar, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

“Elektrikli ulaşım yaygınlaşırken doğru güvenlik bilgisini de yaygınlaştırmalıyız. Vatandaşlarımızın paniğe değil, açık ve uygulanabilir bilgiye ihtiyacı var. İstanbul’da yaşananlar, bütün kentlerimiz için hazırlık çağrısıdır. Sular çekildiğinde araçları yeniden kullanmaya başlamadan önce, görünmeyen hasarın uzmanlarca değerlendirilmesi gerekir.”