Her geçen gün de daha çok kafa yormaktadır.

Birçok edebiyatçı, sanatçı bu akımın etkisinde kalmış, ürünler ortaya koymuştur.

İşin kötüsü postmodernist edebiyatçı ve sanatçıların ortaya koydukları ürünler beğenilmiş, ciddi ciddi alıcısı oluşmuştur.

Bu kadar konuşulan, konu edilen, gündem işgal eden postmodernizm nedir?

Bunu biraz irdelemek gereklidir.

Postmodernizm; modernizmin evrensel doğru, akılcılık ve ilerleme iddialarını reddeden, gerçeğin parçalı, göreceli ve öznel olduğunu savunan 20. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan felsefi, kültürel ve sanatsal bir akımdır.

Büyük anlatıları (ideolojiler, dinler) yıkarak çoğulculuğu, belirsizliği, ironiyi ve merkezsizliği teşvik eder.

Postmodernizm, modernizmin kurduğu katı rasyonel yapıya bir tepki olarak, hayatın karmaşıklığını ve düzensizliğini kucaklayan bir anlayıştır.

Kısacası; modernliğe karşı bir başkaldırı, isyandır.

Karmaşa, karışıklık, kuralsızlık ve ilkesizlik…

Tüm sistemlere karşı olma durumu…

Bir haklılığı var mıdır?

Kesinlikle yoktur.

Bilimsel, toplumsal gerçeklikten çok uzaktır.

Pratik yaşamda modern, kafada postmodern…

Temeli budur.

Bu temelde vardır.

İyi değil mi?

Pratikte hiçbir geçerliliğin yok ama soyut dünyada bir gerçekliliğin var.

Büyük bir konfor…

Postmodernizm, modern topluma bir tepki olarak ortaya çıksa da işin özünde kapitalist sistemin topluma bir dayatmasıdır.

Algı yanıltmasıdır.

Toplumsal yaşama karşı bireysel yaşamı kutsar.

Bireyi ön plana çıkarır.

Sınıfsal bakış açısını, dayanışmayı, emeği yok sayar.

Tüm dünyada var edilmiş kavramları, değerleri eskimiş, ilkel ilan eder.

İnsani değerleri geri bulur.

Postmodernist kafa en çok edebiyatta hayat bulmuştur; çünkü edebiyatta postmodernizmi var etmek en kolayıdır.

Ekonomide, siyasette, tarımda, sağlıkta, hukukta, ulaşımda postmodernist bakış açısını hayata geçirmek zordur.

Hatta imkânsızdır...

Üzücü olan şudur: Dünyada dünden bugüne değişen bilimsel temelde hiçbir şey yoktur.

Tüm gerçekliği ile yaşam dünden bugüne devam edip gitmektedir.

Postmodernizim, ne kadar modern toplumun öğretilerine, ilkelerine, bilimselliğine bir başkaldırı gibi algılansa da içi boş gerçeklikten uzak ve insani değerlerden kopuk bir anlayışla varlığını sürdürmeye çalışmaktadır.

İçi boştur!

Modern anlayışına sadece bir eleştiridir.

Yerine koyduğu bir şey yoktur.

Kapitalizm postmodernist bakış açısını çok sevmiştir.

Postmodernizme can simidi gibi sarılmış; parlatmış, cilalamıştır.

Sonuçta: postmodernist kafasının bu topluma sunacak çok da bir şeyi yoktur.

Pop müzikte olduğu gibi bir dönem var olur…

Sonra yok olur gider…

Bugün bir mülkü pazarlamak, sadece cama afiş asmaktan ibaret bir süreç değildir. İlan portallarına her ay ödenen yüksek bütçeli aidatlar ve mülkü vitrinde tutmak için yapılan ekstra harcamalar işin sadece görünen kısmıdır. Bunun yanında; her potansiyel müşteri için harcanan yakıt, yer göstermeler için trafikte geçen saatler ve tüketilen ciddi bir mesai söz konusudur. Sektörde itibar ve başarıyı hedefleyen hiçbir emlakçı, aylarca satılmayacak şişirilmiş bir mülkün finansal yükünü sırtlanmaz. Gerçek bir profesyonel zamanla yarışır ve piyasa gerçekleriyle örtüşen, hızlı el değiştirecek doğru fiyatlı mülklerle çalışmayı seçer.

Piyasadaki suni fiyat artışlarının temelinde emlakçılar değil, mülk sahiplerinin piyasa gerçeklerinden uzak ve kopuk yaklaşımları yatar. Çoğu satıcı için referans noktası, çevresindeki diğer mülklerin kulaktan dolma satış rakamlarıdır. Komşusunun dairesi belirli bir rakama satışa çıktığında, kendi dairesinin donanımını veya manzarasını hesaba katarak fiyatı anında bir kademe daha yukarı çeker. Sekiz yıllık meslek hayatımda mülküne piyasanın altında bir değer belirleyenle karşılaşmadım.

Sahada sıkça karşılaştığımız bir diğer fiyat şişirme sebebi ise, mülk sahibinin evi satın aldığı dönemdeki altın veya döviz kuruna endeksleme yaparak bugünkü fiyatı belirlemeye çalışmasıdır. Ayrıca İşin içine bir de duygusallık katanlar vardır. Mülk sahipleri çoğu zaman o eve döktükleri emeği, yıllarını ve anılarını da fiyatlandırmaya kalkar. Mülklerine görünmez bir "duygu ve hatıra vergisi" ekleyerek, evleriyle birlikte yaşanmışlıklarını da satmak isterler.

Satıcıların düştüğü bir diğer büyük yanılgı ise mevcut evlerini satarken "Bu fiyata verirsem yerine yeni bir ev alamam" mantığıyla hareket etmeleridir. Kendi eski mülkünün değerini, satın almayı hayal ettiği sıfır veya daha üst segment bir evin fiyatına endekslemeye çalışırlar. Oysa piyasa son derece gerçekçidir. Hiç kimse bir başkasının eski evine, yeni bir evin fiyatını ödemek istemez. 

Piyasanın en sert ve değiştirilemez kuralı vardır. Satıcı, kendi mülkü için dilediği hayali rakamı belirlemekte sonuna kadar özgürdür; mülkünü istediği fiyatla satışa çıkarabilir. Ancak bir gayrimenkulün asıl değerini satıcı değil, alıcılar belirler. Kapıdan giren alıcı, evin içindeki hatıralara veya satıcının yeni ev hayallerine bütçe ayırmaz. Sadece piyasa rayicine, konuma ve özelliklerine bakar. Alıcının ödemeye razı olduğu rakam, o mülkün piyasadaki nihai fiyatıdır.

Bu yüzden, işini layıkıyla yapan gayrimenkul danışmanlarının asıl mücadelesi alıcılarla değil; şişirilmiş fiyatlarda ısrar eden, evine "duygu ve hatıra vergisi" ekleyen satıcılarladır. Profesyonel bir emlakçı, mülk sahibini o duygusal bulutlardan indirip acı piyasa gerçekleriyle yüzleştiren, fiyatları şişiren hayallere karşı duran en sağlam dalgakırandır.

İnsan yaşamı inişli çıkışlıdır. Bazen sevinçlerle, bazen acılarla örülmüştür.

Kişi kalkar, işine, okuluna gider. Bir de bakarsın o gün yaşanan bir olay hayatını değiştiriverir.

Geçen hafta Urfa ve Kahramanmaraş’ta gerçekleşen okul saldırılarında canlarımızı kaybettik. Geçen hafta hiç geçmek bilmedi. Olaylardan az ya da çok etkilenmeyen kalmadı. Bu konuda söylenecek söz, yazılacak çok şey varken “derin bir acı” bıraktığı kesin.

Hiç beklenmediğimiz bir afet 2023’te hayatları alt üst etti. Kayıpların acısı hala devam ediyor.

İşe giderken yaşanan bir trafik kazasıyla engelli bir insan olarak yaşama devam etmek zorunda kalınabilir.

Aniden gelen bir kararnameyle başka yere tayin edilebilirsiniz.

Ölüm veya ayrılık sizi başka bir insana dönüştürebilir.

Çaresiz bir hastalık yaşam kalitenizi düşürüp ilaca ya da yatağa bağımlı hale getirebilir.

Bir genç kız, istemediği halde hamile kaldı diye yaşamına son verebilir.

Yazarken bile zorlandığım bu ve buna benzer acılar yaşandı ve maalesef yaşanmaya devam ediyor.

Okul saldırıları için geniş çaplı, profesyonel ve kalıcı önlemler alınırsa masum çocuklar, öğretmenler hayattan koparılmayabilir.

Cinayetlerin failleri bulunur gereken ceza verilirse belki başka bir kadın öldürülmeyebilir.

Doğal afetlere yönelik en baştan önlem alınırsa belki can kayıpları en aza indirilebilir.

Yanlış anlaşılmasın; amacım günah keçisi aramak değil, çözüm aramak. Daha yaşanabilir bir dünya inşası için ne yapılabilir?

Hayatta hep kötü şeyler olmuyor. Başta dediğim gibi yaşam inişli çıkışlıdır. Hayatta güzel şeyler de olur.

Doğan bir bebek mutluluğunuza mutluluk katabilir.

Sevdiğine kavuşmak, yaşamı daha yaşanır kılabilir.

Hayal ettiğiniz evi satın alabilmek kişiyi rahatlatır.

Hastaysanız sağlığınıza kavuşmak dünyalara bedeldir.

Yazarsanız, çıkarttığınız kitabın okunması en büyük armağandır.

Neler oluyor hayatta

Bir de şu rüya gerçek olsa, olsa

Sabah olup uyanınca, her şey yine aynı kalsa

Kısacık şarkı sözleri ne çok şey anlatıyor. İstediğin işe alınmak, rüyanın gerçek olmasıdır.

Sabah olup uyanınca her şey yine aynı kalsaydı “Gülistan” bugün hayatta olurdu.

Hayatta gerek iyi gerek kötü çok şeyler olabilir. Olanı iyi okuyabilmek gerekir.

Olaylara empati (duygudaşlık) yaparak bakılırsa hayatta çok şeyler değişebilir.

MUAZZEZ TOĞRUL

Kimse birilerini hedef gösterip, suçu ona yıkıp, bu sorumluluktan kurtulmaya çalışmasın.

Hani Nazım Hikmetin şiirinde şöyle bir cümle vardır: “Ve açsak, yorgunsak, al kan içindeysek eğer ve hâlâ şarabımızı vermek için üzüm gibi eziliyorsak, kabahat senin, - demeye de dilim varmıyor - kabahatin çoğu senin, canım kardeşim!”

Yine Rıfat Ilgaz’ın bir sözü vardır: “Kötü öğretmen, kötü öğrenci, kötü veli yoktur. Kötü eğitim sistemi vardır.”

Birisi sosyal paylaşım sayfasına çok güzel bir söz yazmış: “Mafya filmi izleyerek yetişen çocukların hoşgörülü, insan sever, paylaşımcı olmasını beklemek ne kadar mantıklı?”

Armut ağacı dikerseniz armut, elma ağacı dikerseniz elma yetişir. Elma ağacı dikip de ağaçta armut yetişmesini beklemek akla da mantığa da sığmaz.

Böyle bir şeyin olması da mümkün değildir.

Çocuklar mafya filmleri izleyerek büyüyorlar.

Konaklar, ağalar, zenginler, eşler, sevgililer ve marabalar var filmlerde.

Zengin olma özentisi ile büyüyor çocuklar.

“Zengin değilsen bir hiçsin!” algısı hakim çocuklarda.

Bolluk ve bereket…

Emek harcamadan para kazanmak…

Şöhret olmak…

Çocuk ekranda gördüklerini gerçek sanıyor ve gördüklerine özeniyor.

Ekranda izledikleri insanlar gibi olmak istiyorlar.

Nedir o öyle? Her filmin karesinde silah ve ölen, öldüren insanlar…

Ölüm sadece bir rakam… O kadar…

Ne kolay değil mi, bir insanın yok olup gitmesi…

İnsan nerede?

Vicdan nerede?

Duygu nerede?

Merhamet, sevgi, duygudaşlık, dostluk, dayanışma, hoşgörü…

Daha bir sürü dini değerler ve evrensel değerler…

Yok sayılmakta…

Tüm yaşananlar, değer atfedilenler insani değerlerden çok uzak…

İnsani olmayan her şey…

İdealize edilmekte…

Bu işin buraya varacağı çok önceden belli değil miydi?

Hem toplumsal, hem bireysel, hem eğitsel, hem de sistemsel bozulmalar; yetersizlikler böyle bir sonucun oluşmasına neden olmuştur.

Herkesin her şeyi bildiği bir ülke olduk çıktık.

Herkes her konuda her şeyi çok iyi biliyor.

Bilim insanına, konunun uzmanına, teknik bilgiye hiç gerek duyulmuyor.

İyi de bu bilim dışı uygulamaların bir sonucu maalesef olacak. Toplum olarak da bunun bedelini çok ağır bir şekilde ödeyeceğiz, ödemekteyiz.

Emeğin, alın terinin, bilimin, fennin değerini bilmek zorundayız.

Emek olmadan yemek olmaz.

Emeğin kutsallığını çocuklarımıza öğretmeliyiz.

Dediğim gibi; yazacak, anlatacak o kadar çok şey var ki… Değil köşe yazısına, sayfalar dolusu kitaplara sığmaz.

Tabii ki umut olmazsa olmaz, bir yerlerden başlamak gerek...

Bir yerlerden de başlanmalı...

Umut her zaman var!

Var olmaya da devam edecek.

Bu sözün doğruluğunu birebir deneyimledim.

Çok da üzüldüm!

Sosyal medya takipçilerim bilirler, bir kitap kulübümüz var.

Dört yıldır da düzenli olarak kitap okuyoruz.

İki haftaya bir toplanıyoruz.

Cumhuriyetin ilk yıllarında yaşamış yazarların kitaplarını okumakla başladık.

Ünlü Türk yazarları okuduk.

Günümüz yazarlarını okuduk.

Geçen yıl biraz da dünya klasiklerinden okuyalım, dedik.

Gerçekten de dünyada ün yapmış yazarların kitaplarını okumanın tadı bir başka oluyormuş, onu keşfettik.

Bu günlerde de günümüz yazarlarından öne çıkmış kim denk gelirse onu okuyoruz.

Anlayacağınız spontane…

İki hafta önce belirlediğimiz yazarın kitaplarını okuduk, yazar ve kitapları üzerine konuştuk.

İki hafta sonraya buluşmak üzere yeni bir yazar belirledik.

whatsapp üzerinden bir arkadaş “Ben bu yazarı okumak istemiyorum.” diyerek, tepki gösterdi.

Şaşırdım, doğrusu…

Kitap kulübünün kuruluş amacı çok açık ve de net…

Kitapları sevdirmek, kitap okumayı alışkanlık haline getirmek, düzenli kitap okumayı sağlamak…

O kadar…

Bunun dışında kitap kulübünün bir amacı yoktur.

Sevgi, saygı, hoşgörü, empati temelinde daha insani duyguları geliştirmek...

Ön yargılardan arındırmak...

Meseleye daha objektif bakmak…

Şunu net ifade etmek isterim: Kitap okumayı içselleştirmiş bir kişi, “şu yazarı, şu kitabı okumam” demez…

Meseleye evrensel değerler üzerinden bakar…

Her tür kitabı okumayı bir görev bilir.

Tek gaye, okumak ve bilmektir.

Toplumun saygın kişileri, okumuş insanlardan oluşur.

Bu bir gerçektir.

Böyle de olmalıdır.

Derdimiz farkındalık yaratmak, daha çok kişinin kitap okumasına vesile olmaktır.

Kitap kulübü olarak; son zamanlarda kitap okumanın azaldığı gerçeğinden hareket ederek, elimizden gelen gayreti göstererek, kitap okumayı bir tutku haline getirmeye çalışmaktayız.

Kitap okumanın insan üzerinde ciddi manada bir etki yapmasını bekliyor insan. Yapmadığını görmek, şahit olmak da üzüyor haliyle.

Ben o yazarı okumam, demek de neyin nesidir?

Neden biz böyleyiz?

Tamam! Okul, eğitim görmeyene cahil diyoruz.

Bir sürü cümle kuruyoruz.

Belli bir tahsil görmüş, kitap okuyan insanların okumamış insanlar gibi davranış sergilemelerine ne demelidir?

Cevabını siz bulun?

Okumuş, kültürlü insanların ön yargısı olur mu?

Yazar yazardır, kitap da kitaptır.

Tüm yazarlar ve kitaplar değerlidir.

Bir emek ürünüdür.

Yazarla aynı düşünmek zorunda değiliz; yazar da bizim düşüncelerimize göre yazmak zorunda değildir.

Arıların çiçeklerden bal alması misali, okuyucu farklı yazarlar ve kitaplar okuyarak bilgi dağarcığını geliştirecektir.

Her kitap okumaya değerdir.

İki bin yirmi altıda kendine okumuş diyen insanların “Şu kitabı ya da yazarı okumayalım!” demelerine anlam vermek gerçekten zor.

“Kitap niçin okunur?” sorusuna verilecek en iyi yanıt, “iyi bir insan olmak içindir.” olmalıdır.

Kitap okuyarak, iyi bir insan olmayı kaç kişi başarıyor tartışılır.

Bu ülkede daha neler göreceğiz.

Ülke olarak tüm evrensel doğruları altüst etmeyi başarıyoruz ya ona üzülüyorum!

Ne diyeyim!

Özlenen, yeniden görülmek istenenler çok çeşitlidir.

Yıllar önce görülen bir yer tekrar görülmek istenirse özlem oluşur.

İlkokul sıralarında birlikte oturduğun sıra arkadaşını hatırladığında oluşan duygu özlemdir.

Kış mevsimini yaşarken yaz mevsimine ait anılar aklına gelirse oluşan duygu özlemdir.

Delikanlı olmuş oğlunun çocukluğuna ait bir fotoğrafa baktığında yeniden bebekliğine sarılmak istemek özlemdir.

Hayatını kaybetmiş bir yakınını görmek istemenin özlemi tarifsizdir.

Hayatta olan sevgiliden ayrılmanın, isteyip de görememenin özlemi şairlere şiir yazdırmış, ozanlara türküler yaktırmıştır.

“Sevdiğini görememenin özlemi bile güzeldir.” demişti bir arkadaşım. Yani sevmek, sevip özlemek de güzeldir. Bunu yazmadan edemedim.

Elden çıkarılan bir kıyafet üzerinden zaman geçince tekrar hatırlanır; aranır ama yoktur. İşte o kıyafeti aratan da özlemdir.

Eşin, dostun evcil hayvanına geçici bir süre bakım verilir. Evden gittiğinde geriye özlemi kalır.

Gezilere gidilir, gidilen yerlere özgü lezzetler tadılır. Aradan zaman geçer, aynı lezzetlerden yemeye özlem duyulur.

Yani çeşit çeşit özlem vardır. Bazı özlemlerin çaresi vardır ama bazılarının yoktur.

Özlenen yerler gezilip görülebilir.

Özlenen yemekler yapılıp yenebilir.

Özlenen kıyafetler tekrar temin edilebilir.

Mevsimler tekrar tekrar yaşanır.

Ama çocukluğa dönülemez.

Orhan Veli Kanık “Ayrılık” şiirini:

Ölüm Allah’ın emri,

Ayrılık olmasaydı.

Diye bitirir. Ölüm mü, ayrılık mı hangisi zordur? Kimine göre ölüm, kimine göre ayrılık. İkisinde de özlem vardır. Ayrılıkta kavuşma ihtimali varken, ölüm de yoktur.

Yaşam çok katmanlıdır. Bugün özlenenler bir süre sonra önemini yitirebilir.

Sevilen özlenir. Ama sevgi biterse, özlem de bitebilir.

Okulda başarılı bir öğrenci değilseniz, okul yılları özlenmeyebilir.

“Denir ya anı yaşa.” Bunu en iyi Mevlana’nın şu sözleri anlatır.

Dünle beraber gitti, cancağızım,

Ne varsa düne ait.

Şimdi yeni şeyler söylemek lazım.

İnsan sürekli değişir ve dönüşür. Her yeni güne “Merhaba diyerek…” taptaze bir bakış açısıyla hayata devam etmek gerekir.

Özlem hayatın içinde hep var olacaktır. Özlem duyulanlar değişse bile özlem duya duya yaşam devam eder.

MUAZZEZ TOĞRUL

Bir kere değişebileceğimize ve değiştirebileceğimize inanmamız gerekir.

Her şey inanmakla başar…

İnanmak en büyük değiştirici güçtür

Doğrudur bize öğretilenler, tarih ve yaşadıklarımız; değişimleri savaşlara, buluşlara, felaketlere bağlar, değişim için büyük güçlerin var olması gerektiğini salık verir.

Büyük insanlar ve büyük olaylar…

Kahramanlar…

Soyut kavramlar…

Bu anlatı kendi içinde doğrudur ama başka doğruların varlığını da yok sayamaz.

Hayat bazen koca bir çark gibi görünür; dönüp durur, ama sanki hiçbir şey yerinden oynamaz. Oysa gerçeğe biraz dikkatle bakıldığında, en büyük dönüşümlerin en küçük adımlarla başladığı görülür.

Küçük adımlar, büyük değişimler…

Toplumların kaderi bireylerin iç dünyasında atılan küçük adımlarla başlar.

Yakılan ilk fitildir.

Bir öğrencinin kitapla kurduğu bağ, bir öğretmenin bir cümlesi, bir annenin çocuğuna verdiği değer…

Bunların her biri görünürde küçücük ayrıntılar olabilir. Ancak bu ayrıntılar birikir, çoğalır ve bir gün koskoca bir değişimin temelini atar.

Değişimler aslında hep böyle başlar…

Bir şey değişir her şey değişir…

Değişim çoğu zaman korkutur insanı.

Belirsiz bir gelecek vardır karşıda…

Atılan adımların, yürünen yolun nereye çıkacağı belli değildir.

Nereye çıkacağı bilinmeyen bir yol…

Alışkanlıklar güven verir, bilinen yol daha az risklidir.

Unutulan bir gerçek vardır: Değişmeyen tek şey, değişimin kendisidir. Hayat, durağanlığı kabul etmez.

Uyum sağlamayanlar geride kalır, uyum sağlayanlar ise geleceği şekillendirir.

Bugün dünyaya baktığımızda, teknolojiden kültüre, eğitimden iletişime her alanda büyük dönüşümler yaşanmaktadır.

Bu dönüşümlerin her biri, bir zamanlar küçük bir fikrin, bir kişinin cesaretinin ya da bir toplumun “yeter artık” demesinin sonucudur.

Yani aslında her büyük değişim, bir “bir şey” ile başlamıştır.

Belki de bu yüzden, insan kendini küçümsememelidir.

“Ben neyi değiştirebilirim ki?” sorusu, çoğu zaman hareketsizliğin bahanesidir.

Oysa bir insanın değişmesi, bir ailenin değişmesi demektir; bir ailenin değişmesi, bir toplumun değişmesi demektir.

Zincir böyle uzar gider.

Sonuçta mesele büyük adımlar atmak değil, doğru yönde küçük adımlar atabilmektir. Çünkü bazen bir söz, bir karar ya da bir farkındalık… her şeyi değiştirmeye yeter.

Yeter ki insan değişime inansın…

Gerisi gelir...

Sabır ve mücadele, inanç…

Değiştirmenin altın anahtarıdır.

Durup dururken, emek vermeden, inanmadan hiçbir şey değişmez.

İnançla, sabırla değişmeli, değiştirmelidir insan.

Değiştirmek için yola çıkmalı, değişimin ilk kıvılcımını yakmalıdır.

Bunu başaran da ilk siz olmalısınız.

Evet, gerçekten de bir şey değişir… ve her şey değişir.

Söyleşide en son çıkardığı kitabını tanıttı. Yazdığı kitap toplumsal gerçekçi türe aitti. Toplumsal gerçeklik üzerinden söyleşi ilerledi.

Söyleşiye dinleyici olarak katılan akademisyenler, yazarın söylediklerini sosyolojik açıdan eleştirdiler. Yazar en sonunda ben edebiyatçıyım, sosyolog değilim diyerek kendini ifade etti.

Söyleşiye konuk olarak katılan akademisyenler aslında bende bilgiliyim, hatta daha bilgiliyim demeye çalıştılar.

Konuyu şuna bağlayacağım toplumumuzda öne çıkan insanları aşağı çekmek, başarıyı görmezden gelmek ve takdir edememek vardır.

Oysaki birinin ilerlemesi başka birini etkilemez. İnsanlar ilerlesin bunun kime ne zararı vardır. İnsanlığa çok yönlü katkı sunmak iyidir.

Ben yazılar yazıyorum. Başkası da yazabilir, bunun bana ne zararı vardır. Başkalarının yazması, benim başarmamı etkilemez.

Sadece kendinin ve yakınlarının başarısını görmek başka insanların başarısını yok saymak oldukça ilkel ve bencilce bir davranıştır.

Çocuğunun başarısı ile övünen insanlar, başka çocukların başarısını görmezden geliyorsa burada bir sorun var demektir. Başarmak herkesin hakkıdır.

Maçlarda görürüz, maçtan sonra kaybeden, kazananı kutlar. Maçta kaybeden üzülse bile başarıyı takdir etmek insanı yüceltir. Bunlar göstermelik olmamalıdır. Gerçek hayatta da böyle olmalıdır.

Takım halinde hareket etmek başarıya kolay ulaştırır. Kafa kafaya verip yol haritası çizenler daha hızlı yol alırlar. Kollektif

hareket etmek bireysellikten daha hızlı başarıya ulaştırır. Bunlar başarmanın anahtarlarıdır.

Atalarımız “Bir bilene sor.” demişler. Tecrübe önemlidir.

Sanatta, bilimde, tarihte, sporda başarılı olmuş insanların hayatlarını araştırıp öğrenmelidir.

Başarılı insanların yaşadıkları zorluklarla mücadele etme biçimleri öğrenilip öğrenenler pratik edilebilir.

Hiçbir başarı zahmetsiz değildir. Hayattaki zorluklar insanı daha güçlü kılar.

İnsanın en büyük rakibi kendisi olmalıdır. Yapabileceğimizin en iyisine odaklanırsak kazanan biz oluruz.

Başkalarının başarısı taklit edilirse, bir yerden sonra tıkanıp kalınır. Kişi ne kadar çabalarsa çabalasın, taklit belli bir mesafe aldırır.

Toplum ise başarılı insanı görmezden gelmeyi bırakmalıdır. Başarılı olanı aşağı çekmeye çalışmak, zararı yine topluma dokunan bir hastalıktır. Bu tutum ilerleyememek ve çağın gerisinde kalmak demektir.

Jack London’ın “Martin Eden” adlı kitabını anımsadım. Kitaptaki karakter Martin Eden, kitabını bastırmak için uğraşırken, maddi sıkıntılar çekerken hep yalnızdır. Bir süre sonra kitabı üne kavuşur, böylece para da kazanır. Üne kavuştuktan sonra gelen ilgi Martin Eden’i hayal kırıklığına uğratır. Bu sahte ilgiyi kaldıramaz. Gemi yolculuğu yaparken kendini okyanusun sularına bırakır ve hayatına son verir. Eğer kahramanımız ihtiyacı olduğu zaman takdir edilip desteklenseydi, kitap daha farklı sonlanabilirdi.

Başarıya giden yoldaki yaşanan zorluklar aşılır ve başarılı olunursa bu defa da herkes sizi alkışlamaya başlar. Oysaki aynı insanlar baştaki çabanızı görmezden gelmişlerdi.

Başarıyı takdir edebilmek en büyük erdemlerdendir.

MUAZZEZ TOĞRUL

Soğuk savaşın sona ermesi ve Sovyetler Birliğinin yıkılmasıyla birlikte neo-liberal rüzgar tüm dünyada etkili olmuştu!

İdeolojik ve kültürel anlamda neo-liberal bir hegemonya kurulmuştu… Güçten çok rızaya dayanıyordu, Gramscian bir bakış açısıyla konuya bakarsak!

Francis Fukuyama 1992 yılında yazdığı ‘Tarihin Sonu’ kitabıyla dikensiz gül bahçesinde liberal bir dünya düzenini anlatıyordu!

Fukuyama’nın öngördüğü ideolojik savaşın sona erdiği, jeopolitik önceliklerin geri plana atıldığı, karşılıklı faydanın göz önünde bulundurulduğu özgürlükçü bir sistemdi! Ancak Fukuyama liberalizmin-kapitalizmin rekabetçi-yarışmacı ve günün sonunda çatışmacı bir sürece sürüklenebileceğini öngörmüyordu!

Fukuyama yanılmıştı. Bu kitabı okudum ve yazmak istedim…

Yanıldığını kabul ediyordu. Öyle ki, 2018 yılında bir röportajda özür dilemekten çekinmiyordu. Sosyalizm olması gerekir diye ekliyordu!

Dünya özellikle 2000’li yıllardan itibaren inanılmaz bir rekabetin ve çatışmacı sürecin içerisine giriyordu!

Çok uluslu enerji şirketlerinin çıkarları çerçevesinde önce Afganistan, daha sonra ise Irak üzerinde askeri operasyonlar başladı! Ukrayna, Kafkasya ve Orta Asya’da ‘’Kadife Devrimler’’ diyerek, çok uluslu şirketlere yol açılmak istendi! Putin’in Rusya’sı buna imparatorluk kültürüyle ve devletçi yaklaşımıyla direndi! Kadife devrimler parçalı bulutlu oldu!

Rekabet eski Sovyet coğrafyasıyla sınırlı kalmadı, Asya-Pasifik’te ABD-Çin rekabeti ve yine Afrika’da Fransa-Rusya ve Çin rekabetine tanıklık ettik son 10-15 yıldır… Burkina Faso’dan, Orta Afrika’ya, Angola’ya ve Mozambik’e kadar Afrika coğrafyası Çin, Rusya, Brezilya ve Fransa’nın mücadele alanları olarak göze çarpıyor!

Bu tür mücadele alanlarının arka planında ekonomi-politiğine ilişkin farklı yaklaşımların mevcudiyetidir…

1953 yılında İran’ın petrol kaynaklarını millileştiren, toprak reformunu başlatan Başbakan Muhammed Musaddık hükümeti, British Petroleum’un (BP) lobisi, MI6 ve CIA’nin darbe organizasyonlarıyla iktidardan uzaklaştırıldı…

Kongo’da Bakır ve Uranyum kaynaklarını millileştirmeye çalışan Başbakan Lumumba da Belçika gizli servisinin organizasyonuyla iktidardan uzaklaştırıldı ve 1961 yılında öldürüldü!

Şili’nin Sosyalist Başkanı Salvador Alende de millileştirme politikalarını hayata geçirmeye başladığında ABD merkezli ITT (Uluslararası Telefon ve Telegram) şirketinin duruşuyla karşılaştı! Millileştirme şirketin çıkarlarına ters geliyordu, şirket ABD hükümeti nezdinde Alende aleyhine lobi faaliyeti yürüttü, ardından CIA bağlantılı darbe 11 Eylül 1973 yılında gerçekleşti…

Soğuk Savaş’ın ardından yukarıda da bahsettiğim üzere çiçekli ve dikensiz gül bahçesi hayalleri yerine günümüzde, Soğuk Savaş dönemini andıran hatta daha kanlı çatışmalara tanıklık ediyoruz…

Gazze, Ukrayna, İran, Orta Afrika ülkeleri bu çatışma savaşlarından bazıları… Çin, İran, Brezilya, Venezuela ve Rusya’nın devlet kontrolündeki uluslararası alanda etkinliğe sahip şirketleriyle neo-liberal politikaların öncüsü batı merkezli çok uluslu şirketlerin günümüzde rekabeti söz konusudur. Bu rekabet bizleri insanlık olarak derinleşen çatışmacı bir sürece sürüklüyor ve bedeli de oldukça çok ağır oluyor…

Okulların, hastanelerin ve kent merkezlerinin bombalanmaları, siyasi figürlerin öldürülmeleri “rutin” bir hal olmuş… Okullarda çocuklar ölüyor, Şifa hastanesinde hem hastalar ölüyor hem de nüfus kayıtları yok ediliyor… Kısacası insanlık olarak Barbarlığa doğru yürüyoruz. Bu duruma birileri dur demelidir…

Özel bir okulunun münazara konusu olduğu için kendime dert edindim.

Sanırım meseleye nereden baktığınız önem arz etmektedir.

İnternete şöyle bir baktım, özel yaşamla ilgili çok fazla bir şey de bulamadım.

Birkaç mahkeme kararı var o kadar…

Mesele; özel hayatın gizliliği, mahremiyet olunca…

Mahkeme, ünlülerin lehinde bir karar vermiş.

Şöyle denmiş: “toplumun bir kesiminde oluşan merak duygusunun tatmini amacıyla sanatçının özel yaşamının basın ve yayın araçları kanalıyla haberleştirilmesinde ve eleştiri konusu edilmesinde kamu yararı bulunduğu” söylenebilir. “Ancak bu durum, sanatçının özel yaşamının her türlü detayına kadar haberleştirilebileceği biçiminde anlaşılamaz. Sanatçının kamuya mal olması özel yaşamını Anayasa'nın 20. maddesinde düzenlenen özel hayata saygı güvencesinin kapsamı dışına çıkarmaz.”

Anayasa’nın 20. Maddesine göre; “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.”

Açık ve net özel hayatın gizliliği anayasal güvence altındadır. Hiçbir kişi kişinin özel hayatını konu edinici görüntü, ses, yayın olarak ifşa edemez.

Konumuz ünlülerin özel hayatı…

Medyada ünlülerin yaşamı konu edilmeli mi, edilmemeli mi?

Kişisel fikrimi gayet açık ve net söylüyorum: Bilinmezlik, gizlilik çok iyi bir şey değildir.

Bu toplum ne çekti ise yasak ve baskılardan çekmiştir.

Bilinmezlik ve gizem hep merak edilmiştir.

Suçların birçoğu merak duygusu ile işlenmez mi?

Biraz da argo bir cümledir, “Kişinin başına ne gelirse meraktan gelir.”

Bilinmezlik aynı zamanda hurafe, abartı, efsane, masal kavramlarını da beraberinde getirir.

Gelişmemiş toplumların en büyük hastalığı abartıdır.

Her şey çok abartılır.

Bilmek, görmek, kanaat getirmek abartının önüne geçer.

Kişi bildiği kadardır!

Bilirse yanlışa düşmez.

Kimse kusura kalmasın, ünlülerin yaşamı bir özenti doğurabilir, kişileri yanlışa sürükleyebilir, algısı hâkimdir.

Hatta çoğu kişi çocuğunu, sosyal medyadan, TV ekranlarından uzak tutmaya çalışır.

Ne acı değil mi?

Hatırlar mısınız bilmem: Türk filmlerinin sıkça konusu olmuştur. Kötü niyetli insanlar tarafından kırsalda yaşayan eli yüzü düzgün kızlar, “Seni artist yapacağım” diyerek, kötü yola itilmişlerdir.

O kadar çok örnek vardır ki, insan insanlığından utanır.

Ünlülere yapılan haksızlığa ne demelidir: Ünlü kişiler bir şeyleri başarmış, belli bir tanınırlığa erişmiş kişilerdir.

Sanki “kötü insanlarmış” algısı oluşturulmaktadır.

Ünlülere yapılmış büyük bir saygısızlıktır.

Neden ünlerin özel hayatı gizlenmelidir?

Bu sorunun cevabı kimse kusura kalmasın verilmesi gerekmez mi?

Bu kafadan hızla uzaklaşılmalıdır.

Ünlülerin de bir insan olduğu, sıradan insanlardan bir farkının olmadığı unutulmamalıdır.

Bilinen, görünen, aleni, somut, elle tutulur şeylerden korkmamalıdır.

Ünlüler bizim baş tacımızımdır.

Korkulacak, kabul edilemeyecek, uzak durulacak bir yaşamları yoktur.

En az bizler kadar dürüst, temiz, düzgün insanlardır.

Tek suçları bir şeyleri başarmış olmaları, ülke çapında bir üne kavuşmaları, bilinir olmalarıdır.

Ürün pazarlayanlar politiktir. Ürünü satabilmek için yakışmayan elbiseye tam size göre, rengi çok açtı, bu fiyata bu kalite çok zor bulunur gibi lafları söylerler. Yeter ki ürünü satılsın. Alıcının memnun kalıp kalmamasını düşünmeyebilirler.

Pazarda sebze satanlar tarladan yeni geldi, taptaze gibi abartılı cümleler kurarlar. Satıcıya göre pazarda dürüst olmak para etmeyebilir!

Eve yardımcı alınırken ben şöyle temizlik yaparım, böyle temizlik yaparım denir. Ama hiç de vadedildiği gibi çıkmayabilir.

Gazetelerde, televizyonlarda, sosyal medyada okuduğumuz haberlere artık inanamıyoruz. Dürüst haber mi yoksa takipçi çekmek için asparagas haber midir?

Dürüst olan ile dürüst olmayanı ayırt etmek zaman ve tecrübe ister.

Göz göre göre yalan söyleyen birinin yalanını yakaladığınızda ya görmezden gelmelidir ya da susmalıdır. Çünkü dürüst olmadığını kabul etmeyebilir üstüne bir de suç bastırmaya kalkabilir.

Arkadaş ilişkilerinde kırıldığınız konular olabilir, bunu dürüstçe söylemeyi denediğinizde karşıdakinin kapasitesi bunu anlamaya yetmeyebilir. Duygunuzu anlamak şöyle dursun, haklıyken haksız duruma düşülebilir.

Dolandırılıp paranızı kaptırdığınızı dürüstçe ifade ettiğinizde, amma da safsın, nasıl olurda kanarsın denilebilir.

Değer verdiğiniz insanlara değerli olduğunu hissettirip beklentinizi dürüstçe söylediğinizde, size aynı değeri vermiyorsa, beklentiniz geçiştirilip, karşılanmayabilir.

Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar misali dürüstlük her zaman kazandırmayabilir.

Her ne kadar bazen kaybettirir gibi görünse de dürüstlük aslında hep kazandırır. Er ya da geç sapla saman anlaşılır.

Dürüstlük kazandırır çünkü değerinizi bilenler etrafınızda kalırlar, değerinizi bilmeyenler giderler.

Toplum dürüst insanı zamanla hak ettiği yere koyar. Dürüst insana haksızlık yapılırsa toplum ayaklanabilir.

Dürüst olanı dürüstlükten anlayan insanlar korur, haksız ithamda bulunulmasına izin verilmez.

Esnafında dürüstü müşteriler tarafından bilinir, namı yayılır. Müşterileri sabittir, güven duyulur.

Dürüst insanın hali tavrı yüzüne yansır. Sevilir, sayılır, sözü dinlenir, değer görür.

“Altın Balta” adlı bir Anadolu masalında fakir bir köylü baltasını suya düşürür. Baltasını ararken bir değirmenciden yardım ister. Masal bu ya, değirmenci elini suya daldırıp bir altın balta çıkarır. Köylü kendi baltası olmadığını söyler. Tekrar elini suya daldırır eski, paslı bir balta çıkarır. Köylü bunun kendi baltası olduğunu söyler. Değirmenci köylünün dürüstlüğünden etkilenip ona altın baltayı hediye eder. Böylece köylü bir daha yokluk yüzü görmez.

Dürüstlük masallarda kalmasın. İşte, evde, okulda, sokakta, adliyede, hastanede kısacası her yerde dürüstlük gereklidir. Ve dürüstlük herkese lazımdır.

DÜRÜST OLALIM, DÜRÜST KALALIM

MUAZZEZ TOĞRUL

Bu hafta köşe yazımın konusu “şu olsun” demeye kalmadan bir farklı bir konu gündem oluverdi.

Neyi nasıl yazacağımı şaşırıverdim.

O kadar hızlı değişen bir gündemi var ki ülkenin, insan bu hıza yetişemiyor.

Duygu aforizması yaşıyor insan.

Şunu da söylemekte yarar var: Bu kadar hızlı değişen gündem, gazeteciler için büyük bir nimettir.

Konu bulma derdi kesinlikle olmaz.

Şehirlerarası yolculuk esnasında ciddi bir kazaya tanık oldum.

Her şey gözümün önünde oldu ve bitti.

Araç tıra çarptı, şarampole yuvarlandı.

Hemen araçtan indik, ilk müdahaleyi yaptık.

İlk müdahale derken 122’yi aradık, ambulans gelmesini bekledik.

Kaygılandık, kapıyı, camı açmaya çalıştık.

İnsani refleksler…

Araçta dört çocuk!

…

Yanlış duymadınız dördü de on altı yaşındaymış.

Aracı sürenin ehliyeti yokmuş.

İstanbul’dan muhtemelen bayram için gelmişler.

Ve ikisi ölmüş, ikisi yoğun bakımdaymış.

…

İnsanın yüreği sızlıyor.

Dört çocuk ve ölüm!

Tabii ki bayramı anlatacak ve bayramın güzelliğinden dem vuracağım.

Konumuz bayram!

Neşesi, hüznü olan bir dünyada yaşıyoruz.

Ne hep güzelliklerden, ne de hep acılardan dem vurabiliriz.

İç içe geçmiş her şey…

Belli bir yaşa gelince insan ne çok bayram yaşadığının farkına varıyor.

Bende herkes gibi “Eskilerde bayram ne güzeldi.” diyeceğim.

Yaşanmışlık konusunda eskilere güzellik, iyilik atfetmek, insanın doğasında var.

Şöyle bir söz de vardır: “Eskiye rağbet olsa, bitpazarına nur yağardı.”

Bayramı güzel kılan, büyüklerin hayır duasını almak, eş, dost, akraba ziyaretleri…

Paylaşmak, dayanışmak…

Sevgi, saygı…

Bayramlar acının da habercisi oluyor.

Acıları azaltalım…

Dikkatli olalım…

Trafik kurallarına uyalım.

Sevenlerimizi ağlatmayalım.

Bir bayram da gelip geçecek…

Anısı tatlı bir iz bırakacak…

Bayram hep olsun ki bizler iyilik de güzellik de hoşgörüde yarışalım.

İçselleştirelim evrensel değerli…

Evrensel ve dini değerlerimiz yaşam şekli haline gelsin…

Kötülükler son bulsun…

Bu bayram da insanlar ölüyor savaşta…

Suçsuz ve günahsız…

Bayram bu anlamda büyük anlam yüklü…

Keşke her gümüz bayram olsa…

Maalesef son yıllarda bir barbarlık peyda oldu.

Güçlüler, zayıfları yok etmeye başladı.

Savaşsız bir gün sanırım dünyanın en büyük bayramdır.

Bayramın ne kadar kıymetli olduğu, yaşanan savaştan da anlaşılması; barışın, dostluğun, kardeşliğin, dayanışmanın örülmesidir.

İnsan canlıların en kıymetlisidir.

İyi bayramlar

   Yenilen iftar yemeği sonrasında sözü alan MÜSİAD İzmir Şube Başkanı Gökhan Temur’un paylaştığı rakamlar, aslında kentin ekonomik lokomotifinin ne kadar güçlü olduğunu bir kez daha ortaya koyuyordu. Başkan Temur: “İzmir’de yaklaşık 1200 işletme ve 75 bin kişilik istihdam sağlayan bir yapıdan bahsediyoruz. Bu, sadece bir iş adamları derneği performansı değil; bir şehrin refah düzeyine vurulan mühürdür burası.” Diye anlatıyor…
"Gençlere Kapı Açan Vizyon: 1500 Eğitim, 150 Doğrudan İstihdam!"
     

 Ancak toplantıda en çok dikkat çeken husus, “nicelikten ziyade nitelik” vurgusuydu. Başkan Temur’un ifade ettiği gibi, üyelik süreçlerindeki titizlik, MÜSİAD’ın sadece büyümeyi değil, etik ve sağlam bir ekonomik yapı kurmayı hedeflediğini gösteriyor.
Gençlik ve Girişimcilik: Kâğıt Üstünde Değil, Sahada!
Hepimiz “genç istihdamı” deriz ama somut adım atmakta bazen yavaş kalırız. MÜSİAD İzmir bu noktada ezber bozmuş görünüyor:
1500 üniversite mezununa eğitim verilmiş. Bu gençlerin 150’si doğrudan bünyelerindeki işletmelerde iş başı yapmış…
       Yatırım ajansıyla kurulacak Girişimcilik Merkezi ve barınma sorununa çözüm vizyonu taşıyan “MÜSİAD Evleri” projesi, derneğin sosyal sorumluluk anlayışını “elini taşın altına koyan” bir noktaya taşımış. İzmir gibi bir liman ve ticaret kentinin, küresel ticaret ağlarında daha etkin olması için bu tür vizyoner projelere ekmek gibi, su gibi ihtiyacı var…
Küresel Gerilim ve Bölgesel İstikrar
       Başkan Gökhan Temur’un değindiği bir diğer önemli nokta ise bölgedeki jeopolitik sarsıntılardı. İran, ABD ve İsrail arasındaki gerilimin sona ermesine dair temennisi, iş dünyasının sadece "kar-zarar" hesabıyla değil, barışın sürdürülebilir bir ekonomi için ne kadar hayati olduğu bilinciyle hareket ettiğini gösteriyor. Huzurun olmadığı bir coğrafyada, ticaretin de tadı olmuyor…
Bütün bilendirme sonrasında söz alan İzmir Ege Medya Platformu Başkanı Ahmet Kaplan’ın da vurguladığı gibi; medya ve iş dünyasının bu denli şeffaf ve samimi platformlarda buluşması, şehrin sorunlarının doğru tespit edilip doğru çözümler üretilmesi adına kritik önem taşıyor…
       

Bornova’daki o modern bina, belli ki sadece bir yönetim merkezi değil; İzmir’in üretimine, istihdamına ve gençlerine rehberlik edecek bir “akıl durağı” olacak. İzmir’in potansiyeline inanan, bu uğurda ter döken ve sofrasını paylaşımla bereketlendiren herkese teşekkür etmek gerekiyor. Özellikle gençlerimize eğitimler vererek iş dünyasına ve iş insanlarımıza kazandırılan gençlerimize yapılan hizmetler hiçbir zaman boşa gitmeyecektir. Gençlere verilen öğretim hizmetlerini işverenler kat kat karşılığını alacaktır.
Çünkü biliyoruz ki; Türkiye’nin üçüncü büyük şehri İzmir güçlü olursa, Türkiye daha güçlü olacaktır…

Nereye, kime, neye baksam bayağılık akıyor. Sağım kalitesizlik, solum kalitesizlik.

Bugün bir sınava girdim. Sınava giriş evrakım poşet dosyada duruyordu. Kapıda görevli memur beni dövecek sandım. Poşet dosya ile sınav salonuna giremezmişim.

Başka bir memur kulağımdaki pirsing (piercing) küpeyi çıkarttırdı. Oysaki sınav evrakında “girilebilir” yazıyordu.

Nitekim girdiğim sınav benim için hayati bir sınav değildir. Ama hayati önem taşıyan gençlerin girdiği bir sınav olsaydı, kapıdan girişte olumsuz etkilenebilirlerdi.

Yine sınavdan devam edeyim. Sınav salonunda aydınlatma yetersiz, sıralar çok sıkışıktı. Üstelik burası bir üniversiteydi.

Ön sırada oturan sınav adayı ağır bir parfüm kullanmıştı; başım döndü, midem bulandı. Zaten hava soğuktu; cam açsak bizim halkımız hemen üşür, kapattırır.

Salon görevlileri ilk başta ciddiydiler, fazla konuşmadılar. Ama sınavın ilk yarısından sonra hem birbirleriyle hem de tanıdık bir sınav adayıyla sohbet ettiler. Dikkatim dağıldı ve uyarmak zorunda kaldım.

Sınav bitti, çıkarken yanımızda zorunlu olarak getirdiğimiz araba anahtarını girişte koyduğum karton kutuyu bulamadım. Eyvah!.. Dışarda, kapının önündeydi; içeriye almışlar, kutu yırtılmış, anahtarlar etrafa saçılmıştı.

Benim bir günümden akılda kalanlar. Sonuç her taraftan bir kalitesizlik akıyor. Ben bu sınava girmek için ücret ödedim. Daha kaliteli bir muameleyi ve ortamı hak ediyorum. Ne yazık ki sonuç ortada!

Yazdıklarımdan bir kurum ya da kişileri eleştirdiğim anlaşılmasın. Buna benzer durumlar her yerde karşımıza çıkıyor. Kalitesizlik her yerde.

Dedim ya, olan ve olması gereken şeklinde bakıyorum.

Aynı hikayeyi olması gereken şeklinde yeniden yazıyorum.

Kapıdan sırayla alınırken, görevli memur poşet dosyayı nereye bırakabileceğimi nazikçe gösterdi.

Yanımızda getirdiğimiz araba anahtarı, cüzdan, telefon gibi eşyalarımızı emanet dolaplarına bıraktık.

Basit takılar sınav evrakında yazdığı gibi sorun oluşturmadı.

Sınav salonu en fazla yirmi kişilikti. Oldukça temiz ve aydınlıktı.

Sınav esnasında görevliler, kendi aralarında fısıldaşmıyor, dikkat dağıtmıyor, profesyonelce hareket ediyorlardı.

Sınava giren adaylar temiz giyimliydiler. Parfüm kokuları kimseyi rahatsız etmeyecek düzeyde hafif ve tazeleyiciydi.

Son yazdıklarım çok mu zor yapılamayacak şeyler mi?

Bizler insan olarak bu kaliteyi hak etmiyor muyuz?

Yazdıklarım basit gibi düşünülebilir. Bu basitlikler bulaşıcı hastalık gibidir, yayılır gider. Sonuç kaba saba toplumdur.

Dünyada onca acı, zulüm, gözyaşı varken benim yazdıklarım “devede kulak kalır” dediğinizi duyar gibiyim.

Her ne oluyorsa zaten sorunları küçümsediğimizden olur. Her birimiz kendi hayatımızda kalite bilincini benimseyerek, daha saygılı, daha adil ve daha nitelikli bir toplumun inşasına katkıda bulunabiliriz.

Küçük sorunlar büyük sorunları doğurur. Görmezden gelinen sorunlar çığ gibi büyüyüp üstümüze gelmeden önce, çözüm üretme ve harekete geçme sorumluluğunu üstlenmeliyiz.

Sorumluluk almak kendimize olan saygımızın gereğidir.

MUAZZEZ TOĞRUL

Devlet, gayrimenkul danışmanlarına "Eğitimini ve belgeni al, ofisini standartlara uydur bu işi resmen yap" derken neyi amaçlamıştı? Bugün binlerce danışman, sadece bir satışa aracılık etmek için değil, sürecin hukuki ve teknik güvenliğini sağlamak için devasa maliyetlere katlanıyor.

Daha bu yılın başında yürürlüğe giren ve hem çalışma hürriyeti hem de vergi adaleti açısından sektörde ciddi tartışmalara yol açan Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi Harcı, meslek profesyonelleri hâlihazırda ilan portallarının fahiş fiyatları ve kira ile ezilirken ayrıca bu harçla çok ağır bir yük bindirmiş durumdadır. Danışmanlar, devlete karşı tüm yükümlülüklerini yerine getirip bu fahiş harçları öderken, şimdi sürecin içine bir de "zorunlu avukat" aktörünün eklenmesi planlanıyor.

Avukatlık mesleği kuşkusuz hukukun teminatıdır; buna şüphe yok. Ancak gayrimenkul satışı, masaya oturup sadece bir sözleşme imzalamaktan ibaret değildir. Bu meşakkatli süreç; piyasa analiziyle doğru fiyatlandırma, tapu kayıtlarının (ipotek, haciz, şerh) teknik incelemesini, belediye imar durumunun kontrolünü, pazarlama stratejilerini ve alıcı-satıcı arasındaki hassas psikolojik yönetimi kapsar. Satış sürecine avukatın "zorunlu" bir unsur olarak dâhil edilmesi, sahada aktif rol alan profesyoneli "sadece yer gösteren" vasıfsız bir konuma itecek ve vatandaşa gereksiz bir mali külfet daha yükleyecektir. Zaten emlak hizmet bedeli ödeyen vatandaşın önüne bir de "hukuk müşavirliği" faturası konulması, insanları doğrudan kayıt dışı yollara, yani piyasanın en büyük kamburu olan "ayakçılara" itmiş olacaktır.

Peki, Gerçek Çözüm Ne Olmalı?
Eğer yasa yapıcılar gayrimenkul satışlarında kayıt dışılığı önlemek, vergi kaybının önüne geçmek ve vatandaşın güvenliğini sağlamak istiyorsa, formül avukat zorunluluğu olmamalıdır. Piyasayı kilitleyen değil, önünü açan rasyonel adımlar atılmalıdır.

Zorunlu Danışmanlık Sistemi: Belirlenecek belli bir tutarın üzerindeki tüm gayrimenkul işlemlerinde avukat zorunluluğu değil, ek maliyetsiz "Yetki Belgeli Gayrimenkul Danışmanları" ile çalışma zorunluluğu getirilmelidir. Ticari güvenliğin sigortası, sürece hâkim olan yetkili danışmanlardır.

Vergi ve Harç Teşvikleri: Sektörü canlandırmak ve kayıt dışılığı bitirmek için tapu harçları mevcut %2+%2 (toplam %4) seviyesinden makul oranlara çekilmeli, vatandaşın beyan usulüne sadık kalması teşvik edilmelidir.

Değer Artış Kazancı Muafiyeti: Piyasada arz-talep dengesini korumak adına, mülk sahiplerine yönelik Değer Artış Kazancı Vergisi muafiyetleri genişletilmeli, bu sayede taşınmaz ticaretinin önündeki vergisel engeller azaltılmalıdır.
Ayakçı İle Kesin Mücadele: En önemlisi; vergi ödemeyen, yetki belgesi olmayan kayıt dışı "ayakçı" tabir edilen kişilerin piyasada ve tapu dairelerinde işlem yapması tamamen engellenmelidir.
Güvenli bir piyasa isteniyorsa; hukuk rehber, ticaret ise ehliyet işidir. Gayrimenkul danışmanlığı mesleği, dışarıdan yapılacak yama niteliğindeki müdahalelerle değil, kendi içindeki liyakat ve yetki belgesi disipliniyle yükseltilmelidir.

       ABD, İsrail ortaklığı, İran’a karşı beklenen savaşı başlattı.
Haftalardır, hatta aylardır bunun hazırlığı yapılıyor, Uçak gemileri ve savaş gemileri körfeze yığınak yapıldı…
       Üstelik görüşme masasına oturulmuş ve taraflar anlaşmaya doğru giderken, Müslüman bir ülkede, kutsal ramazan ayı idrak edilirken. Peki, bu savaş kontrolden çıkar mı ya da kontrollü mü ve nerede kim durduracaktır?
       Hürmüz boğazı geçişlere kapatıldı. Petrol Birenti 80 Dolara aşacak. Piyasalar da altın dâhil hep yükselişe geçti…
       Şu bir gerçek ki, ABD Başkanı Turamp ve İsrail Başbakanı Netanyahu, günümüzün Hitler’i gibi, dünya için tehlikeli, iki ülkeden oluşan bir güç halinde ve dur diyebilecek bir başka güç de maalesef dünya da yoktur…
       Rusya, saldırıyı kınadı, ötesine gidemez, Ukrayna savaşı,  beklenenden çok elini ve kolunu bağlamış durumda…
       Çin, sadece ekonomik olarak güçlü bir ülke, diğer konulara girmiyor, girmekte istemiyor!
       Dünya ve tabi ki Ortadoğu coğrafyası ABD ve İsrail ortaklığının insafına kalmış durumda…
       Bölgeyi yeniden, kendi çıkarları için şekillendiriyorlar, en başta da ulus devlet istemiyorlar!
       Son birkaç günde yaşananlara dönecek olursak, ABD ve İsrail Neden İran’a Saldırdı?
       Bir soru daha, bölge uzmanları, aylardır, sırada İran var derken, gerekçeler neydi?
       Ortadoğu, yıllardır, güç mücadelelerinin merkezinde oldu.
Atatürk bunu yüz yıl önce görmüş, Türkiye Cumhuriyetini kurarak, böylesi bir bölgede, çok başka bir ülke yaratmış. İçteki etnik birleşmelerle, bir ulus devlet ortaya çıkarmıştır…
       Türkiye her zaman bölgede bir denge unsuru oldu, bu da Türkiye’ye Ortadoğu da farklı bir konum getirmiş oluyor…
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri saldırısına gerekçe gösterilen iddia, İran’ın nükleer gücü ve bu konuda anlaşma sağlanamaması.
Elbette, İran yönetimi, en başta kendi halkına yapmadığını bırakmadı, insanlar ülkelerinden kaçtı, baskı ve zulüm altında yaşadı.
Ancak bu, bir başka ülkenin saldırısını, savaş açmasını normalleştirecek bir durum değildir…
       Bir rejim sorunu varsa, en başta o ülkenin insanları bu sorunu çözmeli, rejimi başka değişim yolları ile zorlamalıdır!
       ABD ve İsrail’in de İran halkını çok düşündüğünü söyleyeyim. 
Hamaney öldürülen ilk dini lider, şimdi ise yerine kimin geçeceği tartışılıyor, mutlaka ki ABD, İsrail ortaklığına yakın birisi getirilecek, aynen başka yerlerde olduğu gibi. Konuşulan, tartışılan çok, müthiş bir bilgi kirliliği ve sonsuz iddialar var…
       ABD Başkanı Trump’ın, özellikle Epstein iddiaları konusunda siyasi olarak sıkıştığı, İsrail tarafından bu saldırılarda taraf olmak için zorlandığı, çok karmaşık bir konudur…
       Bizler sadece izliyor, yorumcular ve uzmanlar tarafından yapılan değerlendirmelerle bilgi sahibi olmaya çalışıyoruz. Sonuca dair pek çok ön görü dinledim, ortaya şu özeti çıkardım; Lübnan’da Hizbullah’ın devreye girmesi, Gazze’de gerilimin daha da artması, diğer Körfez ülkelerinin çatışmaya dâhil olması, petrol konusunda kriz yaşanması, başka ülkelerin de savaşa taraf olması, olası senaryolar böyle, tabi ki temennim bunlar değildir.  Temennim, İran halkının, kendi iradesi ile gelişecek yaşam biçiminin, bizzat kendileri tarafından yeniden kurulmasıdır…
       Kolay olacak mı, olmayacak, belki de her şey daha da zor olacak, bunu da zaman gösterecektir…